Συνομιλοντας με εναν Μικρο Θεο

«Η προσευχή σου εισακούστηκε, και αυτό που ζήτησες θα σου δοθεί», είπε η φωνή του Μικρού Θεού, και το δωμάτιο σείστηκε. Οι γεμάτες με νερό στάμνες που στέκονταν στις εσοχές των τοίχων άρχισαν να βουίζουν αρμονικά.

«Υπάρχει όμως ένα κόστος».

Το πρόσωπο του άνδρα, κρυμμένο μέσα στις παλάμες του (όπως όριζε το τελετουργικό να γίνεται κατά την παρουσία μίας θεότητας) στράγγιξε από χρώμα.

«Τι είδους κόστος;» ψέλλισε. Ακολούθησε μία παύση. Ο άνδρας μπήκε στον πειρασμό να ανοίξει τα μάτια του για να δει αν ο θεός ήταν ακόμη εκεί. Τελικά η φωνή αποκρίθηκε, και η χροιά της ήταν βρυχηθμός λιονταριού και συριγμός φιδιού ταυτόχρονα:

«Θα είσαι ο τελευταίος βασιλιάς της δυναστείας σου».

«Πως…Ο τελευταίος;» Το δωμάτιο είχε σταματήσει να τρέμει, σε αντίθεση με τη φωνή του άρχοντα.

«Αυτό είναι το τίμημά μου για εκείνο που μου ζήτησες. Και είναι ένα δίκαιο τίμημα: θα κατακτήσεις όσο ζεις έναν στόχο που άλλες δυναστείες επιζητούν για γενεές χωρίς να πετύχουν. Θα φέρεις αλλαγές όχι μόνο στις ζωές των υπηκόων σου, αλλά σε κάθε έναν άνθρωπο κάτω από τον ουρανό, όπου ακούγεται η ανθρώπινη γλώσσα.

»Όταν όμως θα πεθάνεις, μαζί σου θα πεθάνει και το όνομά σου.»

Ο άνδρας κόμπιασε. Ήταν ήδη γονατιστός, κι όμως τα πόδια του είχαν λυθεί. «Μα… Αυτό που μου ζητάς δεν είναι μικρό! Σίγουρα θα υπάρχει κάποιος άλλος τρόπος, κάτι άλλο που μπορώ να προσφέρω…»

«Και τι είναι αυτό με το οποίο μπορείς να δελεάσεις έναν θεό; Περισσότερες θυσίες; Μήπως χρυσάφι και πετράδια; Την ομορφότερη δούλη σου; Ή μήπως το βασίλειό σου ολόκληρο; Μην απατάσαι, άνθρωπε. Μπορεί να με ονομάζουν Μικρό Θεό, μα θα μπορούσα κάλλιστα να σου αρπάξω κάθε ένα από αυτά εάν η καρδιά μου ήταν σκληρή σαν των ανθρώπων.»

Ο βασιλιάς είχε πέσει με το πρόσωπο στο πάτωμα, κλαίγοντας από το φόβο. Η φωνή του θεού όμως φανέρωνε οίκτο, όχι θυμό.

«Ένα είναι αυτό που ακόμη και ο πιό ισχυρός θεός δεν μπορεί να αγγίξει: η ψυχή σου.

»Η ανθρώπινη ψυχή είναι ένα παράξενο και θαυμαστό πράγμα, ανεξερεύνητο για τους θεούς όσο και στους ανθρώπους. Κι όμως, ενώ δεν το γνωρίζετε, είσαστε οι μόνοι που μπορείτε να πλάσετε την ψυχή κατά βούληση- με τις πράξεις και τις αποφάσεις σας. Αυτό είναι που σου ζητώ. Να πάρεις μία απόφαση, και να αλλάξεις αυτό το ένα που εγώ δεν μπορώ να πλησιάσω.»

«Γιατί όμως μου ζητάς να στερήσω από τους προγόνους μου την αιωνιότητα που αξίζουν; Δεν υπάρχει κάτι άλλο που να μπορώ να κάνω;»

Ο θεός φάνηκε να σκέφτεται.

«Σε έχω δει, άνθρωπε. Σε είδα στις καλύτερες στιγμές σου και στις χειρότερες. Σε είδα όταν χρειάστηκε να πάρεις δύσκολες αποφάσεις για το λαό σου, και σε είδα όταν απέτυχες να κάνεις το ίδιο για την οικογένειά σου. Σε είδα όταν στάθηκες γενναίος απέναντι σε οποιονδήποτε εχθρό, και όταν αργότερα έκλαψες μόνος στο σκοτάδι. Και γνωρίζω, άνθρωπε, πως είσαι ευγενής βασιλιάς, όχι στο αίμα, μα στην καρδιά.

»Έχεις όμως ένα ελάττωμα, κι αυτό είναι το μόνο που στέκεται ανάμεσα σε εσένα και αυτό που μου ζητάς. Είναι η υπερηφάνεια σου.

»Είσαι υπερήφανος, γιατί φέρεις το όνομα μίας σειράς βασιλιάδων που εκτείνεται στο παρελθόν μέχρι εκεί που φτάνει η ιστορία. Είσαι περήφανος που οι προπάτορες σου έχτισαν αυτή τη χώρα από το μηδέν. Αν στέκεσαι σωστός ως ηγέτης εν μέρει για να υπηρετήσεις το λαό σου, το κάνεις εξίσου και από την επιθυμία να βρεθείς αντάξιος όσων ήρθαν πριν από εσένα. Και το γνωρίζεις πως, αν σου είχα ζητήσει να μου δώσεις τη ζωή σου, θα συμφωνούσες χωρίς δεύτερη σκέψη… Τώρα όμως που σου ζητώ να παραδώσεις την αθανασία, βρίσκεσαι σε δίλημμα.»

Ο ταπεινωμένος άρχοντας έμοιαζε να ηρεμεί όσο ο θεός μιλούσε. Στην τελευταία όμως φράση τα χέρια του χώθηκαν βαθιά στο χαλί.

«Μα πως να μείνω ατάραχος με το αίτημά σου; Είναι αλήθεια πως είμαι υπερήφανος για το αίμα και το όνομά μου, όπως ο καθένας που έχει προγόνους άξιους επαίνου. Εάν αντίστοιχα οι πρόγονοί μου ήταν εγκληματίες, θα ένιωθα ντροπή· είναι αμαρτία αυτό;»

«Η περηφάνια και η ντροπή για τους προγόνους αξίζουν μόνο όσο και τα αποτελέσματά τους. Αν η ντροπή κάποιου για τη ζωή του πατέρα του γίνει αλυσίδα που τον δένει χειροπόδαρα, τότε είναι αμαρτία! Γιατί οι πράξεις του πατέρα έφυγαν όπως ο άνεμος. Αυτό που μένει είναι η θέληση του γιου να διαφέρει. Έτσι και η περηφάνια για το όνομα, δεν πρέπει να γίνεται αιτία αλαζονείας, απραγίας και σκληρότητας. Πρέπει να γίνεται κίνητρο για να μεγαλουργήσει κανείς, μόνο τότε είναι χρήσιμη.

»Έτσι έχει λειτουργήσει και σε εσένα, μέχρι σήμερα. Έχεις γίνει μεγαλύτερος ηγέτης από όλους όσους προπορεύθηκαν, βλέποντας το παράδειγμά τους. Μα για να κάνεις αυτό το τελευταίο βήμα που βρίσκεται μπροστά σου, θα σου ζητηθεί να διακινδυνέψει πολλά. Για να είσαι έτοιμος, χρειάζεται να αποτινάξεις αυτή την περηφάνια. Και ο μόνος τρόπος να γίνει αυτό, είναι να χάσεις κάθε ελπίδα για αιωνιότητα. Αυτή τη σιγουριά σου προσφέρω: τη σιγουριά πως πράττεις ο,τι πράττεις για τους ζωντανούς, και για το σήμερα.»

«Θεέ… Μου ζητάς πραγματικά να απογοητεύσω έτσι τους προγόνους μου, αυτούς στους οποίους χρωστάω ο,τι έχω και ο,τι είμαι; Αυτό είναι σκληρό! Οι βασιλιάδες του παρελθόντος εμπιστεύονται στους βασιλιάδες του μέλλοντος τη διαφύλαξη της κληρονομιάς τους. Το να μου ζητάς σταθώ υπαίτιος για την καταστροφή της κληρονομιάς αυτής είναι το ίδιο με το να ζητάς να τους σκοτώσω για δεύτερη φορά!»

«Άκουσέ με καλά βασιλιά… Η κληρονομιά δεν είναι στο αίμα σου. Και δεν έχεις χρέος απέναντι σε κανέναν τους, απλούστατα επειδή εκείνοι είναι πλέον χώμα, κι εσύ όχι. Ο σκοπός τους σε αυτό τον κόσμο εκπληρώθηκε.

»Ήμουν εκεί όταν ο πρώτος πρόγονός σου έγινε αρχηγός της φυλής του, ήμουν εκεί και για όλους όσους ήρθαν μετά από αυτόν και πριν από εσένα. Πολλοί από αυτούς ήταν σκληροί άνθρωποι, κάποιοι ήταν και κακοί ηγέτες. Εσύ επιλέγεις ποιους θυμάσαι και ποιών η κληρονομιά σε ορίζει.

»Τι πιστεύεις πως συμβαίνει με τους ανθρώπους έξω από το παλάτι σου; Όταν περνάς τον χρόνο σου με τον απλό λαό, έχεις συλλογιστεί ποτέ τους δικούς τους προγόνους; Για τους περισσότερους το δίλημμα που αντιμετωπίζεις είναι ανόητο! Ο σταβλίτης και ο οινοχόος και ο έμπορος δεν γνωρίζουν τίποτα για τους προγόνους τους πέρα από δύο-τρεις γενεές πίσω. Η φωτιά, η αρρώστια και ο πόλεμος ξεκληρίζουν δεκάδες οικογένειες των υπηκόων σου κάθε ημέρα. Κι όμως, οι εποχές συνεχίζουν να διαδέχονται ατάραχες η μία την άλλη.»

«Δεν είναι όμως το ίδιο» είπε ο άνδρας. «Οι δικοί τους πρόγονοι…»

«Δεν έχουν αξία;»

«Δεν εννοώ αυτό. Απλώς…»

«Απλώς οι δικοί σου πρόγονοι είναι πιό σημαντικοί.»

«Όχι ακριβώς… Περίπου. Δεν κουβαλούν όλοι το ίδιο βάρος με εμένα.»

Ένα αεράκι πέρασε μέσα από το ναό, κάνοντας τις στάμνες να βουίξουν ξανά- ή ίσως ο Μικρός Θεός να αναστέναξε.

«Άνθρωπε…Το ότι η οικογένειά σου καταλαμβάνει μία εξέχουσα θέση, δεν σημαίνει πως διαφέρει από οποιαδήποτε άλλη στα δικά μου μάτια. Ο καθένας είναι υπεύθυνος για τον εαυτό του. Δεν θα σε κρίνω για όσα έκαναν οι πρόγονοί σου, και δεν θα κρίνω τα παιδιά σου για όσα -επιτεύγματα ή σφάλματα- κάνεις εσύ.»

«Οπότε δεν έχει τίποτε σημασία; Για ο,τι κάνω σε αυτή τη ζωή δεν θα δεχθώ ποτέ ανταμοιβή;»

Ο θεός μίλησε ξανά, και μπορούσε κανείς σχεδόν να ακούσει την έκφραση του.

«Με απογοητεύεις. Αν η μόνη δύναμη που σε κρατά σε κίνηση είναι η ελπίδα της υστεροφημίας ή ο φόβος μίας μετά θάνατον τιμωρίας, τότε δεν έχεις κατανοήσει το λόγο που είσαι εδώ.

»Εάν πιστεύεις πως εσύ είσαι το πιό σημαντικό πλάσμα στον πλανήτη, τότε ναι, τα πάντα χάνουν το νόημά τους χωρίς την απτή ανταμοιβή. Εάν όμως γνωρίζεις, όπως υποψιάζομαι πως γνωρίζεις, ότι είσαι μέρος ενός συνόλου, τότε όλα αλλάζουν. Η δική σου φήμη, ο πλούτος, η γνώση, η ισχύς, παύουν να είναι έπαθλα- είναι απλώς εργαλεία για να υπηρετήσεις καλύτερα το σύνολο. Έτσι ο βασιλιάς και ο δούλος δεν είναι παρά ο αρχιτέκτονας και ο εργάτης που χτίζουν το ίδιο σπίτι: με διαφορετικά εργαλεία αλλά κοινό σκοπό.

»Καταλαβαίνεις τώρα γιατί σου ζητώ να παραιτηθείς από την ελπίδα της υστεροφημίας; Αυτό που επιχειρείς, και στο οποίο ζητάς τη βοήθειά μου, είναι ίσως το μεγαλύτερο καλό που μπορείς να κατορθώσεις με τα εργαλεία που έχεις για το σύνολο των ανθρώπων. Από τη στιγμή που θα πετύχεις, ακόμη κι αν δεν σε θυμάται κανείς ύστερα από μερικές γενιές, δεν έχει σημασία: η γνώση του τι κατάφερες είναι η πραγματική ανταμοιβή.»

Για άλλη μία φορά ο βασιλιάς έκλαιγε. Πάλι από φόβο, αλλά αυτή τη φορά όχι απέναντι στον Μικρό Θεό. Φοβόταν πως είχε δει μία σπιθαμή αλήθειας, και πως τώρα δεν μπορούσε να κάνει πίσω. Με τρεμάμενα γόνατα σηκώθηκε, κρύβοντας ακόμη το πρόσωπο στις παλάμες του.

«Άρα… Άρα δεν θα αποκτήσω απογόνους;» ρώτησε αποκαρδιωμένος.

Ο θεός όμως δεν απάντησε. Για μερικά δευτερόλεπτα στάθηκαν εκεί: άνθρωπος και θεότητα.

«Η επιλογή είναι ακόμη δική σου» είπε ο Μικρός Θεός, και άνδρας κάγχασε μέσα στα δάκρυά του.

«Έπαψε να υπάρχει επιλογή από τη στιγμή που αποφάσισες να με πείσεις» είπε.

Ο θεός γέλασε, και το γέλιο του ήταν σαν νερό.

«Το ότι λες αυτά τα λόγια σημαίνει πως έχεις ήδη αποφασίσει. Μην ρίχνεις όμως σε εμένα την ευθύνη για αυτό. Δεν είσαι ο πρώτος που στάθηκε μπροστά σε αυτό το δίλημμα… Σε όλους εξέθεσα τα ίδια επιχειρήματα. Είσαι όμως ο πρώτος που δεν επέλεξε τον εαυτό του.»

Μία παράξενη ζεστασιά απλώθηκε στην καρδιά του βασιλιά, και τον έκανε να χαμογελάσει. Οι στάμνες είχαν αρχίσει ξανά να πάλλονται, γεμίζοντας το ναό με το ίδιο αρμονικό βουητό.

«Ξεσκέπασε το πρόσωπό σου» είπε ο Μικρός Θεός.

Ο άνδρας τινάχτηκε, ύστερα κατέβασε διστακτικά τα χέρια του του.

Το δωμάτιο έμοιαζε φωτεινό μετά από τόση ώρα στο σκοτάδι. Ο βασιλιάς κοίταξε γύρω του, ενώ του βουητό συνέχισε να δυναμώνει. Να, μπροστά στο μεγάλο κέντημα του ναού, στεκόταν μία απροσδιόριστη μορφή με την πλάτη γυρισμένη προς το μέρος του.

Ο βασιλιάς κλείδωσε το βλέμμα του πάνω της, άφωνος στην παρουσία της θεότητας. Το βουητό είχε δυναμώσει τόσο που οι πέτρες κάτω από τα πόδια του πάλλονταν κι εκείνες. Η σιλουέτα άρχισε να περιστρέφεται προς το μέρος του, και για μία στιγμή ο βασιλιάς νόμισε πως είδε

–το πρόσωπο του πατέρα του–

Ύστερα ήταν μόνος.

Οι στάμνες δεν πάλλονταν πια, μα η καρδιά του ήταν ακόμη ζεστή.

—— —-

Ο βασιλιάς έφυγε από τη ζωή σαράντα έξι χρόνια αργότερα, στο κρεβάτι του. Οι δύο του κόρες ήταν εκεί για να του κρατούν τα χέρια καθώς ξεκινούσε το επόμενο ταξίδι… Μέχρι εκείνη την ημέρα, η καρδιά του δεν είχε πάψει στιγμή να πάλλεται στην ίδια εκείνη αρμονία.

dream_99684c5696

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s